Onderwijs en opleiding

OKAN-onderwijs; racisme en discriminatie; hoger onderwijs; beroepsopleidingen

Beschermt sociaal kapitaal op schoolniveau tegen eenzaamheid bij jonge anderstalige nieuwkomers? Een mixed-method studie in Vlaamse secundaire scholen met onthaalklassen

Omschrijving: De sterke toename in het aantal jonge anderstalige nieuwkomers (JANs) in Europa heeft onderzoekers ertoe aangezet de gezondheidsgevolgen van migratie bij kinderen nader te bestuderen. Theoretische inzichten suggereren dat JANS dubbel kwetsbaar zijn voor eenzaamheid, gezien hun leeftijd en migratieachtergrond. Het onderzoek streeft drie doelstellingen na. Ten eerste zullen we de prevalentie van eenzaamheid bij JANs in kaart brengen en zullen we aandacht besteden aan migratiegerelateerde determinanten. Ten tweede zullen we nagaan of sociaal kapitaal op schoolniveau een beschermende invloed heeft op eenzaamheid. Ten derde zullen we ons richten op de onderliggende mechanismen in de relatie tussen sociaal kapitaal op schoolniveau en eenzaamheid. Om deze doelstellingen te verwezenlijken, zal er een mixed-method studie worden opgezet in secundaire scholen met onthaalklassen.
Promotor(en): Benedicte Deforche , Piet Bracke
Onderzoek(st)er(s): Sarah Devos , Katrijn Delaruelle
Faculteit(en): Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen , Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen
Periode: 2021 - 2025

Diversiteit en Inclusie in het Hoger Onderwijs

Omschrijving: Het hoofddoel van dit onderzoeksproject is een intersectionele analyse van in- en uitsluitingsmechanismen in het hoger onderwijs voor etnische minderheden studenten en studenten uit socio-economisch kwetsbare groepen. Tijdens dit project zullen de onderzoeker(s) barrières & bronnen van steun binnen het hoger onderwijs op een omvattende manier onderzoeken. Daartoe worden twee perspectieven gehanteerd: het agency-perspectief (d.w.z. het perspectief van de student) en het systeemperspectief (d.w.z. het perspectief van de docent en het systeem van hoger onderwijs).
Website onderzoeksproject: https://research.flw.ugent.be/en/projects/diversity-and-inclusion-higher-education
Promotor(en): Wendelien Vantieghem
Onderzoek(st)er(s): Jente De Coninck
Faculteit(en): Faculteit Letteren en Wijsbegeerte
Periode: 2022 - 2026

Diversiteit in Onderwijs

Omschrijving: Het project Diversiteit in Onderwijs onderzoekt de sociale ongelijkheden in het Belgische onderwijssysteem op basis van etniciteit, socio-economische achtergrond, handicap en geslacht. In samenwerking met de KULeuven en de ULB, heeft het project drie onderzoeksdoelstellingen. 1) Een analytisch overzicht van de huidige kennis betreffende sociale ongelijkheden in het Belgische onderwijssysteem 2) Een analyse van de manier waarop scholen en leerkrachten omgaan met diversiteit op school 3) Een vernieuwende analyse van het oriëntatieproces in scholen
Website onderzoeksproject: https://www.unia.be/nl/publicaties-statistieken/publicaties/diversiteitsbarometer-onderwijs
Promotor(en): Reinhilde Pulinx , Piet Van Avermaet
Onderzoek(st)er(s): Wendelien Vantieghem , Iris Roose
Faculteit(en): Faculteit Letteren en Wijsbegeerte
Periode: 2015 - 2016

Meertaligheid in het Vlaams Secundair Onderwijs: De Dynamieken van het Talenbeleid

Omschrijving: In veel landen zorgt wereldwijde mobiliteit/migratie voor een meer diverse samenleving. Deze verschuiving in bevolking weerspiegelt zich ook in scholen. Leerlingen hebben echter een grote diversiteit op verschillende vlakken waaronder talige diversiteit; Vlaamse scholen hanteren nog steeds een eentalig taalbeleid, waarbij het Nederlands wordt beschouwd als de standaard onderwijstaal. Veel Vlaamse scholen verbieden de thuistaal van leerlingen volledig. Deze studie wil kijken naar de dynamiek van het taalbeleid van de school en hoe ze elkaar beïnvloeden. Tijdens dit etnografisch onderzoek vindt een interventie plaats, 2 klassen van een Vlaamse secundaire school worden geobserveerd. Er worden interviews afgenomen met leerkrachten, leerlingen, directie, taaldocenten doorheen de onderzoeksfasen. Dit onderzoek wil nagaan hoe de percepties, attitudes, gedragingen van leerkrachten t.o.v. van meertaligheid in de klas veranderen nadat ze FML in hun eigen klas hebben geïmplementeerd.
Website onderzoeksproject: https://research.flw.ugent.be/en/projects/multilingualism-secondary-education-flanders-dynamics-language-policy
Promotor(en): Wendelien Vantieghem , Piet Van Avermaet
Onderzoek(st)er(s): Maxime Van Raemdonck
Faculteit(en): Faculteit Letteren en Wijsbegeerte
Periode: 2019 - 2023

POTENTIAL. Power to teach all. Ontwikkeling van competenties voor het creëren van inclusieve leeromgevingen

Omschrijving: Scholen en leerkrachten over de hele wereld worden geconfronteerd met een toenemende diversiteit en een toenemende complexiteit (sociale ongelijkheid, etikettering, ...). In het verleden hebben de toewijzingen van leerlingen aan klaslokalen en scholen eerder segregatie in de hand gewerkt dan inclusie aangemoedigd. Vandaag zien we een tendens naar meer inclusieve leeromgevingen (cf. o.a. het VN-verdrag van 2007, geratificeerd door België in 2009). Dit stelt echter enorme uitdagingen aan de professionele ontwikkeling van (pre-service) leerkrachten en teams. De hoofddoelstelling van het project 'POTENTIAL', Power to Teach All, is het ontwikkelen van de competenties van (pre-)leerkrachten en schoolteams om inclusieve leeromgevingen te creëren. 
Website onderzoeksproject: https://research.flw.ugent.be/en/projects/potential-power-teach-all-competence-development-create-inclusive-learning-environments
Promotor(en): Piet Van Avermaet
Onderzoek(st)er(s): Wendelien Vantieghem , Iris Roose
Faculteit(en): Faculteit Letteren en Wijsbegeerte
Periode: 2016 - 2019

PRO-M: Bevordering van meertaligheid op jonge leeftijd tijdens de kindertijd en kinderverzorging

Omschrijving: Hoewel taaldiversiteit op korte termijn een uitdaging vormt, bieden vroege meertaligheid en multi-geletterdheid grote voordelen, althans wanneer ze op de juiste manier worden ondersteund. Momenteel zijn veel gezinnen met een taalminderheid (LM) bezorgd over taalkwesties en veel professionals in de vroege kinderjaren (zoals opvoedingsadviseurs en kinderopvangmedewerkers) voelen zich onzeker in hun benadering van LM-gezinnen. Dit project wil dit maatschappelijk probleem ombuigen door meertaligheid en multi-geletterdheid in de vroege kindertijd en kinderopvang in Vlaanderen te promoten. In de eerste fase van het project zullen grootschalige en kleinschalige gegevens worden verzameld. Dit zal kritische inzichten opleveren over de behoeften van LM-gezinnen en de competenties van EC-professionals. In de tweede fase zal deze kennis geïntegreerd worden in vijf valorisatietoepassingen die het brede veld van EC-professionals zullen aanspreken.
Website onderzoeksproject: https://research.flw.ugent.be/en/projects/pro-m-promoting-early-multilingualism-childhood-and-childcare
Promotor(en): Wendelien Vantieghem , Piet Van Avermaet
Onderzoek(st)er(s): Victoria Van Oss
Faculteit(en): Faculteit Letteren en Wijsbegeerte
Periode: 2018 - 2022

STAMINA: stigma m.b.t. mentale gezondheid bij Vlaamse adolescenten met en zonder migratieachtergrond en de rol van de schoolcontext

Omschrijving: Het STAMINA project (2022-2026) voert onderzoek naar stigma m.b.t. mentale gezondheid bij Vlaamse jongeren met en zonder migratieachtergrond en hoe de school hierin een rol speelt, meer bepaald de sociale relaties met leeftijdsgenoten en leerkrachten, de schoolcultuur, de schoolstructuur en het schoolbeleid inzake mentale gezondheid. Het project wordt gefinancierd door het FWO onder promotorschap van Dr. Fanny D’hondt van de onderzoeksgroep CuDOS (Vakgroep Sociologie) en Dr. Melissa Ceuterick en Prof. Piet Bracke van de onderzoeksgroep Hedera (Vakgroep Sociologie).
Website onderzoeksproject: https://www.ugent.be/ps/sociologie/en/researchgroups/hedera/research-projects/stamina-project.htm
Promotor(en): Piet Bracke , Fanny D'hondt , Melissa Ceuterick
Onderzoek(st)er(s): Lies Saelens
Faculteit(en): Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen
Periode: 2022 - 2026